200px-monitorlcd_17in

همه ما‘ازطریق وسایل ارتباط جمعی نظیرروزنامه های‘مجلات‘رادیو‘تلویزیون وغیره مطالبی رادرباره کامپیوتروتواناییهای آن شنیده ایم وتصوراتی راازقدرت وامکانات آن درذهن خود داریم.

لازم است نخست گفته شود که کامپیوتر ماشینی است که اطلاعات را به کار میگرد وآنچه که به عنوان نتیجه وما حصل کار خودتحویل میدهدنیز درواقع اطلاعات است. بنابراین لازم است نخست نقش واهمیت اطلاعات درزندگی انسان بازگو شود.اگربخواهیم مطلبی را خیلی خلاصه بیان کنیم باید بگویم که اهمیت اطلاعات درزندگی مثل اهمیت ماده وانرزی است.اطلاعات دارای چنان ارزشی است که بدون وجود آن خیلی چیز ها ناممکن مشود.بی مناسب نیست که دردنیای امروزوسایل انتقال اطلاعات ازقبیل وسایل مخابراتی وغره اهمیت شایانی راپیدا کرده اند.

انباشت اطلاعات‘انتقال آن به دیگران‘کاربر اساس تجربیات دیگران ونسلهای گذشته که ازطریق نوشته ویا دیگروسایل انتقال اطلاعات به نسل های بعدی منتقل شده‘دست بدست هم داده ودر طول زندگی انسان‘اورابا مو فقیتهای بزرگی قرین ساخته اند.مروری برگذشته نشان میدهد که درسایه این کارموفقیتهای‘یکی پس ازدیگری نصیب انسان گردیده است.دراثرپیشرفتها دروازه های آسمانی بدست انسان گشوده میگردد.انسان در روی ماه پیاده میشود‘سفاین دورپرواز روی رهره ومریخ می نشیندویا ازمرزهای منظومه شمسی درمی گذرند ویا میتوانند درگذرند وآسیبی به آنها نرسد‘به دلیل آنکه اطلاعات آن موجودبوده است که مثلااگردراین شرایط پرتاب شوند‘میتوانند بروند‘بنشینندودور بزنند.وجالب اینکه باز((اطلاعات جمع کنندواجرای موفقیت آمیز چنین پروزه ای بااین عظمت وهزینه برپا میشودکه از محیط پیرامون((اطلاعات))جمع آوری کند‘این است آن نقش کلیدی که به عهده اطلاعات است و نقش کامپیوتردربه کارگیری آن.

البته کامپیوتر اولین ماشین ساخت دست بشر نیست و آخرین نیزنبوده ونخواهد بود.منتها بین کامپیوتر وماشین قبل ازآن تفاوت های عمده ای وجود دارد که درزیربه آنها اشاره میکنیم.

اکثرماشینهای که بدست بشرساخته شده وبه وسیله اوبه خدمت گرفته شده اند‘برای این بوده اند که جایگزین کاربدنی ویا به اصطلاح جایگزن نیروی بازوان اوشده ویا جای سایر حیوانات مورداستفاده او(مثل چارپایان)رابگیرند‘وانسان رااز زحمت انجام کارها برهانند.اختراع ماشین بخاروسایر ماشینهای نظیر آن همگی منبعث ازاین واقعیت اند.

فرق کامپیوتربااین ماشینها چیست؟چراکامپیوتراین همه اهمیت پیدا کرده است؟پاسخ این است که اگرماشینهای دیگرجایگزن نیروی بازوان انسانی شده اند‘کامپیوتربه مددمغز انسان شتافته است.کامپیوترها امروزه کارهایی میکنندکه درگذشته فقط مغزمیتوانست آنها راانجام دهد.مغز کنترول کننده بدن ومحل امر ونهی ارگانهای مختلف است.اهمیت مغزدرجسم انسان برکسی پوشیده نیست.انسان ازآن رو((انسان))شده که مغزاوتکامل پیدا کرده است.

بااین توضح‘اهمیت ماشینی که بتواندبخشی ازوظایف مغز را انجام دهد نیزروشن میشود.حتمآ به این مطلب پی برده ایدکه کامپیوتردر هرکاری میتواندوارد شود‘برای اینکه انسان وقتی وارد کاری میشود درواقع نخست مغزاو وارد کاری کاری میشود‘سبک وسنگین میکند وجوانب کاررا می سنجد وچون هرکاری به مغزنیاز داردکامپیوتر هم که جا پای مغزگذشته‘میتواندهمه جا واردشود.

فرق دیگری کامپیوتر باماشینهای دیگری نیز برای اینکه چنین شوند بایدبه اصطلاح((کامپیوتری))شوند.برنامه پذیری بدین معناست که کاری راکه باید ماشین انجام دهد.به او املا بکنیم وسپس از اوبخواهیم که آن را انجامدهد.شاهد بپرسید که فرق کامپیوتر با دستگاهی مثل ظبط چیست‘چه‘ظبط هم اطلاعات رامیگیرد‘ظبط میکند وپس میدهد.با گفت که کامپیوتر درعین حال که تقریبآشبیه ظبط صوت میتواند اطلاعات رابگیرد‘ظبط کند ونگاه داری نماید وسپس پس دهد‘بسیارفراتر ازآن است.کامپیوترنه تنها میتوانداطلاعات راظبط ونگداری کند‘میتواندروی آن کار نیز انجام دهد‘اطلاعات جدیدی تولیدکندوکارهای دیگری انجام دهدکه اصلآدرتوان دستگاهی مثل ظبط صوت نیست.

((مغزالکترونیکی))برای کامپیوتر اسم بی مسمایی نیست.البته  کامپیوتردقیقآ مثل مغزنیست ویادقیقآ مثل آن عمل نمی کند.به علاوه کامپیوتر نمی تواند فکرکند‘یا موجودی خلاف باشد ویا برای حل مسله ای راهی ابتکاری وازخود‘پیدا کند مگراینکه ما نظیرچنین کارهایی را به او املا کرده باشیم.پس تواناییهای کامپیوتر درچیست؟دردقت‘سرعت گنجایش اطلاعاتی ویا اینکه ماشین است وخسته نمیشود وبه صورت پیوسته میتواند کارکند.دقیقآاین تواناییهای کامپیوتر است که آن را به عنوان ماشین فوق العاده ساخته است.

ممکن است برای بعضی هااین پرسش بیاید که کامپیوتر مسله هارا چگونه حل میکند.وقتی در پاسخ این پرسش گفته میشود که با یدیک را ه حل از مسله ها از آن نوع را حل کند دچار تعجب میشوند.از یک طرف میشنوندکه کامپیوتر فعلآکارکرده وآنهارا به تحسین واداشته وازطرف دیگرمیشنوند که برای اینکه کامپیوتربتواندمسله ای راحل کند‘بایدراه حل مسله را در اختیارش بگذاریم.درپاسخ به این تضاد فکری بایدگفت که اگرراه حل مسله در اختیار انسان نیز نباشد او هم نمیتواند مسله را حل کند‘وانسان نیز برای اینکه چنین توانی پیدا کند لازم است درطول زندگی خود آموزشهای لازم برای حل مسائل مختلف راکسب کرده باشدواین کار است که ازعهده ماشین بیرون است.

توانائی که مپیوتردر مواردی است که لازم است انبوهی از اطلاعات نگاهدازی شده درمواقع مقتضی مورد بازیابی قرارگیرد‘یاکاری روی آن انجام شود تصمیمی بر اساس اطلاع معینی به عمل آید.مواردمیتوان پیش بینی کرد وآنها را به کامپیوترسپردوازاو خواست که درهر مورد یک عمل یا پاسخ مناسب را انجام دهدویا تهیه کند.البته شما قبلآ آنرا پیش بینی کرده اید وبه اوداده اید ولی درعمل فقط یک یا چندمورد پیش میاید.کامپیوترمیتواندپیش آمده را با موردکه از قبل داده شده مقابله کند ودرصورت انطباق مورد پیش آمده با یکی از موارداز پیش داده شده میتواند عمل خواسته شده برای آن مواردرا انجام دهد.روشن است که اگر موردپیش آمده جزه هیچ کدام ازصدمورد نباشد‘کامپیوتر برای آن مورد پاسخی نخواهدداشت‘چرا؟برای اینکه پیش بینی نشده است .نمیداند که باید چکارکند.

البته انتظار انجام کارهای خارق العاده توسط کامپیوترکه توجیهی برای آن نتوان یافت درست نیست وتازه اگربتوان توجیهی برای آن یافت بایددید که درحوزه آن کاریا مسله دراین زمینه چقدر پیشرفت حاصل شده است.امروزه کارها ومسائلی را متیوان به خوبی به کمک کامپیوتر حل کرد که فرموله شده باشندالبته برای سایرانوناع مسائل نیز بدست آمده است.شایدکامپیوترات به حال شعر نگفته ویا یک اثربدیع

ادبی ایجاد نکرده باشدولی مثلا میتواندبه عنوان یک هماوردخوب باشماشطرنج بازی کند‘علتش آن است که که در این زمینه مطالعات زیادی شده است وپیشرفت های هم به دست آمده است.واداشتن کامپیوتربه انجام بازی های مختلف که نیاز به فکر وتصمیم گیری دارنددرپی این فعالیت بوده که کوشش شده تا کامپیوتر را به نوعی هوش ماشنی یا مصنوعی مجهزکنندواین کوششها در برخی مواردموفقیت آمیز بوده است ولی هنوز تااهداف نهایی فرسنگها فاصله است‘اینکه کامپیوترمثل یک بچه درطی یک روه زمانی تربیت شود‘زبان باز کند‘حرف بزند ویاد بگیرد.البته همه اینکارها شایدامروزبه صورت رویاجلوه کنند ولی هیچ بعیدنیست که درآینده تحققب بپوشند.

شایدبعضیها بپرسندآیا کامپیوترمیتواندبشنودیا حرف بزند؟درپاسخ این سوال باید گفت که بتادل اطلاعات کامپیوترتا به امروزازطریق دکمه ویا چیزهایی در این ردیف بوده است وکامپیوترهای موجودنیز همگی به این طریق عمل میکنند.درعین حال کوشش شده که باکامپیوتراز طریق صحبت ارتباط برقرار شود.این کوششها دربعضی مواردموفقیت آمیزبوده ولی هنوزدرآغاز راه هستیم.کامپیوترراواداشته اندتااز طریق ادای کلماتی  حرف بزند ویا مطالبی را به صورت گفته قبول کند‘ولی دانمه جملات وکلمات مورداستفاده بسیارمحدودبوده است.سعی این است که این دانمه راگسترده کنند.همچنین کامپیوتررا واداشته اند تاازطریق یک دوربین تلویزیونی مشخصات چهره یک فردرابردارد وسپس با دیدن شخص اوراشناسایی کند.کارهای ازاین قبیل به صورت آزمایشگاهی مهه روزه درجریان است وبا موفقیهایی هم توام هستند ولی هنوز موارداستفاده عمومی وهمگانی پیدا نکرده اند.